Zmiany Kodeksu pracy w 2016 r. wraz z omówieniem

Małgorzata Regulska-Cieślak        07 września 2016        Komentarze (0)

Blogowanie zaczynam od …. omówienia jakie zmiany nastąpiły w Kodeksie pracy w 2016 r. Inspiracją dla tego wpisu było przejrzenie przeze mnie wykazu ustaw podpisanych przez Prezydenta RP w przeciągu ostatnich kilu miesięcy. Z pobieżnej lektury strony internetowej głowy Państwa wynika, iż tylko w okresie letnim zostało podpisanych kilkadziesiąt nowych aktów prawnych, wśród nich również nowelizacje Kodeksu pracy.

Podsumujmy sobie nowości jakie zostały wprowadzone do Kodeksu pracy w minionych miesiącach 2016 r.

  1. Urlopy macierzyńskie, rodzicielskie i wychowawcze po nowelizacji z 2016 r.

Z dniem 2 stycznia 2016 r. weszła w życie większość przepisów ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw z dnia 24 lipca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1268).

  • Od 2 stycznia 2016 r. obowiązują tylko dwa rodzaje urlopów związanych z narodzinami dziecka: urlop macierzyński (podstawowy), którego wymiar pozostanie bez zmian oraz urlop rodzicielski, którego wymiar wynosić będzie do 32 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka i do 34 tygodni w przypadku urodzenia dwojga i więcej dzieci przy jednym porodzie.
  • Zlikwidowano tzw. dodatkowy urlop macierzyński oraz dodatkowy dłuższy urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego, ale łączna długość płatnych urlopów związanych z narodzinami dziecka nie uległa zmianie.
  • Urlop rodzicielski można obecnie wykorzystać, bezpośrednio po urlopie macierzyńskim jednorazowo albo w nie więcej niż 4 częściach i nie później niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko ukończy 6 rok życia. Każda z części urlopu rodzicielskiego musi przypadać bezpośrednio jedna po drugiej. Jest jednak możliwość aby urlop rodzicielski w wymiarze do 16 tygodni był udzielony w terminie nieprzypadającym bezpośrednio po poprzedniej części tego urlopu albo nieprzypadającym bezpośrednio po wykorzystaniu zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający części tego urlopu. Liczba wykorzystanych w tym trybie części urlopu pomniejsza liczbę części przysługującego urlopu wychowawczego. Jak tłumaczy Ministerstwo Pracy: „W praktyce oznacza to, że decydując się na wykorzystanie w późniejszym terminie, np. jednej części urlopu rodzicielskiego udzielonego na dziecko, w przypadku korzystania w przyszłości również z urlopu wychowawczego na to samo dziecko będzie można wykorzystać go już nie w 5 a tylko w 4 częściach”.
  • Zasadniczo żadna z części urlopu rodzicielskiego nie może być krótsza niż 8 tygodni, z wyjątkiem pierwszej części urlopu rodzicielskiego, która w np. przypadku: urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie nie może być krótsza niż 6 tygodni, przyjęcia przez pracownika na wychowanie dziecka w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, do 10 roku życia, nie może być krótsza niż 3 tygodnie oraz w sytuacji, gdy pozostała do wykorzystania część urlopu jest krótsza niż 8 tygodni.
  • Rodzic ma obecnie do 21 dni na złożenie wniosku o udzielenie urlopu rodzicielskiego i urlopu wychowawczego albo ich części.
  • Gdy urlop rodzicielski łączy się z pracą w niepełnym wymiarze to będzie on proporcjonalne wydłużany. Obowiązują jednak limity wydłużenia urlopu rodzicielskiego – maksymalnie do 64 tygodni (w przypadku korzystania z urlopu rodzicielskiego udzielonego na jedno dziecko) lub do 68 tygodni (w przypadku korzystania z urlopu rodzicielskiego udzielonego na dwoje lub więcej dzieci urodzonych przy jednym porodzie).
  • Gdy jedno z rodziców ma firmę a drugie jest pracownikiem mogą oni dzielić się opieką nad dzieckiem – przepis mówi bowiem, że pracownica może dzielić się z pracownikiem – ojcem wychowującym dziecko albo ubezpieczonym – ojcem dziecka korzystaniem z urlopu rodzicielskiego albo pobieraniem zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi tego urlopu i odwrotnie również.
  • Wydłużony został okres wykorzystywania urlopu ojcowskiego do ukończenia przez dziecko 2 roku życia, podczas gdy do 2 stycznia 2016 r. tata miał 2 tygodnie urlopu ojcowskiego ale miał prawo go wykorzystać tylko do ukończenia przez dziecko 1 roku życia. Urlop ojcowski może być wykorzystany jednorazowo albo nie więcej niż w 2 częściach, z których żadna nie może być krótsza niż tydzień.
  • Zmiana przepisów umożliwiła wykorzystanie corocznego zwolnienia od pracy w związku z wychowywaniem przynajmniej jednego dziecka w wieku do 14 lat nie tylko w dniach (2 dni), ale także w godzinach (16 godzin) – zgodnie z wyborem pracownika.
  • Od stycznia 2016 r. jest możliwość korzystania z urlopu rodzicielskiego oraz urlopu wychowawczego przez oboje rodziców (wymiar urlopu nie może być przekroczony).
  • Od 2 stycznia 2016 r. urlop wychowawczy jest udzielany na okres nie dłuższy niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia i na okres do 36 miesięcy (okres ten nie został zmieniony).
  • Urlop wychowawczy można łączyć z pracą – zmienił się termin na złożenie wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy. Obecnie pracownik składa go pracodawcy na 21 dni przed rozpoczęciem wykonywania pracy w obniżonym wymiarze czasu pracy.
  1. Terminowe umowy o pracę po 22 lutym 2016 r.

Z dniem 22 lutego 2016 r. weszła w życie większość przepisów  ustawy z dnia 25 lipca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeksu pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 poz. 1220).

  • Nowy katalog rodzajów umów o pracę: na okres próbny, na czas określony i na czas nieokreślony.
  • Nowelizacja wprowadza możliwość zawarcia kilku umów o pracę na okres próbny z tym samym pracownikiem.
  • Określone zostały limity zatrudnień na podstawie umów terminowych – 33 miesiące + miesiące okresu próbnego, przy maksymalnie 3 umowach na czas określony. Zasady tej nie stosuje się umów o pracę zawartych na czas określony:

1) w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy,

2) w celu wykonywania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym,

3) w celu wykonywania pracy przez okres kadencji,

4) w przypadku gdy pracodawca wskaże obiektywne przyczyny leżące po jego stronie

– jeżeli ich zawarcie w danym przypadku służy zaspokojeniu rzeczywistego okresowego zapotrzebowania i jest niezbędne w tym zakresie w świetle wszystkich okoliczności zawarcia umowy.

  • Zmienił się wzór umowy o pracę – przyczyny określone powyżej należy wskazać w treści umowy o pracę.
  • Pracodawca ma obowiązek zawiadomić właściwego okręgowego inspektora pracy, w formie pisemnej lub elektronicznej, o zawarciu długoterminowej umowy o pracę ( zawartej z obiektywnych przyczyn leżących po stronie pracodawcy) wraz ze wskazaniem przyczyn zawarcia takiej umowy, w terminie 5 dni roboczych od dnia jej zawarcia. Brak zawiadomienia może skutkować karą grzywny od 1 tysiąca zł do 30 tysięcy zł.
  • Okres wypowiedzenia umowy na czas określony został powiązany z okresem zatrudnienia.
  • Kodeks pracy zezwala na zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy za wynagrodzeniem w okresie wypowiedzenia. Przed 22 lutym 2016 r. było to dość częstą praktyką, ale nie miało to swojego odzwierciedlenia w Kodeksie pracy.

Największe kontrowersje wywołują jednak przepisy przejściowe.

  1. Delegowanie pracowników od 18 czerwca 2016 r.

 Z dniem 17 czerwca 2016 r. weszła w życie ustawa z 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług (Dz.U.2016.868). Nowe przepisy zostały wprowadzone w związku z koniecznością wdrożenia przez wszystkie państwa członkowskie dyrektywy 2014/67/UE.

Mocą tej ustawy z Kodeksu pracy usunięte zostały przepisy od art. 671 do art. 674, czyli cały rozdział IIa.

  1. Zmiany w warunkach pracy kobiet od 3 sierpnia 2016 r.

 Z dniem 3 sierpnia 2016 r. weszła w życie Ustawa z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy (Dz.U. 2016 poz. 1053). Szerzej o tym pisałam tutaj.

Nowelizacja zmieniła dwa przepisy – art. 176 i art. 179 § 1 i 2 Kodeksu pracy. Celem nowelizacji jest zapewnienie prawidłowej transpozycji do polskiego porządku prawnego przepisów dyrektywy 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy oraz dostosowanie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 176 Kodeksu pracy do wymagań art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Kobiety ciężarne i karmiące piersią nie będą mogły wykonywać prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia, mogących mieć niekorzystny wpływ na ich zdrowie, przebieg ciąży lub karmienie dziecka. Zmieni się wykaz prac wzbronionych – rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet zachowuje moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 176 § 2 Kodeksu pracy, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, nie dłużej jednak niż przez 9 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy.

  1. Umowa o pracę – od pierwszego dnia pracy – zmiana od 1 września 2016 r.

W dniu 1 września wejdzie w życie ustawa z 13 maja 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy (Dz.U.2016.910).

Nowelizacja wprowadza obowiązek potwierdzania pracownikowi przez pracodawcę podstawowych ustaleń związanych z zawarciem umowy o pracę w formie innej niż pisemna przed dopuszczeniem pracownika do pracy. Pracodawca będzie również obowiązany zapoznać pracownika z treścią regulaminu pracy przed dopuszczeniem go do pracy.

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Małgorzata Regulska-Cieślak RADCA PRAWNY Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Małgorzata Regulska-Cieślak RADCA PRAWNY z siedzibą w Warszawie.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem m.regulska-cieslak@kancelaria-mregulska.pl.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Następny wpis: