Prawa autorskie w umowie o pracę

Małgorzata Regulska-Cieślak        05 października 2016        3 komentarze

Czyli o tym jakie można dodać postanowienia do umowy o pracę, w zakresie praw autorskich,  aby chroniły interes pracodawcy.

 

Wyobraź sobie taką prostą sytuację. Masz informatyka na etacie, to bardzo dobry pracownik. Nie masz spisanego zakresu obowiązków, bo jest to jedyny informatyk w Twojej firmie, który kompleksowo zajmuje się informatyką. Przecież żaden przepis kodeksu pracy nie obliguje Cię do pisemnego określania zakresu obowiązków. Pewnego dnia zlecasz mu wykonanie nowej strony internetowej Twojej firmy. Zależy Ci na czymś świeżym, na nowej szacie graficznej.

 

W trakcie jak informatyk robi dla Ciebie tę stronę internetową dowiadujesz się, że jest to jednocześnie bardzo utalentowany fotograf. Pytasz się go, czy nie zrobiłby artystycznej fotografii na stronę internetową Twojej firmy.  On się tego zadania podejmuje i następnie piękne zdjęcia przyciągają oko Twoich potencjalnych klientów z pięknie wykonanej firmowej strony internetowej.

I tak sobie to dalej trwa aż do momentu gdy informatyk żąda zapłaty za swój utwór.

 

Za który utwór pracownik powinien dostać wynagrodzenie? W powołanym na wstępie przykładzie pracodawca będzie musiał wypłacić pracownikowi wynagrodzenie za wykonanie fotografii. Trudno uznać ab wykonywanie fotografii artystyczne mieściło się w zakresie obowiązków informatyka.

 

Utwór pracowniczy a obowiązki pracownika

Utwór pracowniczy to utwór stworzony w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy, w ramach obowiązków pracowniczych. Mogą być opisane w samej umowie o pracę, oraz w bezpośrednich poleceniach służbowych. Gdy nie zostały spisane – należy sięgać do celu umowy o pracę i zgodnego zamiaru stron. Istotne znaczenie mają przy tym przyjęte zwyczaje w zakładzie oraz w obrębie danej grupy zawodowej, podporządkowanie twórcy względem pracodawcy i respektowanie jego wskazówek, uznanie, że niewykonanie takiego obowiązku stanowiłoby naruszenia obowiązków pracowniczych (Komentarz do ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych – red. J. Barta, R. Markiewicz, Dom Wydawniczy ABC, s. 123).

 

Uwaga!

Nie jest natomiast wystarczającą podstawą do stwierdzania pracowniczego charakteru utworu w rozumieniu art. 12 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych posłużenie się w procesie twórczym urządzeniami lub materiałami należącymi do zakładu pracy, przygotowanie utworu w czasie pracy twórcy, sfinansowanie pracy twórczej przez zakład pracy lub udział w procesie twórczym innych osób zatrudnionych w tym zakładzie oraz tolerowanie przez twórcę faktu eksploatowania bez porozumienia z nim utworu przez zakład pracy (tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 4 października 2011 r., V ACa 422/11).

 

Nabycie przez pracodawcę utworu pracowniczego

Do nabycia autorskich praw majątkowych do utworu pracowniczego konieczne jest przyjęcie utworu przez pracodawcę. Do tego momentu autorskie prawa majątkowe w całości pozostają po stronie twórcy i pracodawca nie jest w tym czasie uprawniony do korzystania z utworu.

 

Przyjęcie utworu przez pracodawcę

Przepisy nie wskazują w jakiej formie ma nastąpić przyjęcie utworu pracowniczego przez pracodawcę. Może tutaj chodzić o każde zachowanie się, które ujawnia wolę przyjęcia utworu w sposób dostateczny. Oświadczenie o przyjęciu utworu może zostać złożone również w sposób dorozumiany, np. poprzez przystąpienie przez pracodawcę do korzystania z utworu.

 

Dozwolone postanowienie w umowie o pracę

Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 20 lutego 2008 r. (sygn. akt I ACa 87/08) stwierdził, że jako dopuszczalne w umowach o pracę uznać trzeba postanowienia przewidujące, iż w trakcie trwania stosunku pracy autorskie prawa majątkowe do wszystkich utworów pracownika lub wszystkich utworów określonego rodzaju przechodzą na rzecz pracodawcy.

Pamiętaj, że o ile nic innego nie wynika z ustawy lub umowy o pracę, pracodawca staje się właścicielem autorskich praw majątkowych pracownika – twórcy, ale tylko w granicach wynikających z celu umowy o pracę i zgodnego zamiaru stron. Jeśli chcesz korzystać z utworu pracowniczego szerzej niż wynika to z umowy o pracę – dodaj szerokie pola eksploatacji.

 

Prawa zależne do utworu pracowniczego….

koniecznie ureguluj w umowie o pracę, jeśli chcesz korzystać z opracowań (tłumaczenia, przeróbki, adaptacje) utworu pracowniczego. Jeżeli bowiem umowa nie stanowi inaczej, twórca zachowuje wyłączne prawo zezwalania na wykonywanie zależnego prawa autorskiego, mimo że w umowie postanowiono o przeniesieniu całości autorskich praw majątkowych (art. 46 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).

{ 3 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Mikołaj Lech | Znaki Towarowe Blog Październik 6, 2016 o 08:23

Pani Małgorzato

Na początku wkradła się literówka „[…] bo jest to jedyny informatyk w Twojej formie […]”. Chyba raczej „firmie”.

Dobrze, że Pani o tym pisze. Problem jest realny i sam kilkakrotnie miałem z nim do czynienia. Przedsiębiorcom wydaje się, że skoro to mój pracownik to wszystkie efekty jego prace należą do firmy. Jest tylko jedno „ale”, które Pani wskazała.

Pozdrawiam

Odpowiedz

Małgorzata Regulska-Cieślak Październik 6, 2016 o 14:03

Witam,

dziękuję – literówkę już poprawiłam. Dlatego, że tak mało pracodawców zdaje sobie z tego sprawę będę jeszcze pisała o tym. Temat jest na tyle szeroki, że nie wyczerpał się w tym wpisie.
Pozdrawiam

Odpowiedz

Ania Marzec 15, 2018 o 20:54

Super wpis. Czytam Pani artykuły z zapartym tchem.

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Małgorzata Regulska-Cieślak RADCA PRAWNY Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Małgorzata Regulska-Cieślak RADCA PRAWNY z siedzibą w Warszawie.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem m.regulska-cieslak@kancelaria-mregulska.pl.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: