Umowa o odpowiedzialności materialnej pracownika nie jest konieczna

Małgorzata Regulska-Cieślak        19 września 2016        Komentarze (0)

Myślisz, że umowa o odpowiedzialności materialnej pracownika jest konieczna, aby pracownik ponosił odpowiedzialność za powierzone mienie z obowiązkiem zwrotu lub rozliczenia się? Otóż, pracownik któremu powierzono mienie w prawidłowy sposób ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 124 Kodeksu pracy choćby nawet nie podpisał deklaracji o przyjęciu tej odpowiedzialności.  Tak orzekł Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt III APa 57/15.

 

Odpowiedzialność materialna kasjera

W stanie faktycznym, w którym wydano taką tezę pracodawca zażądał od byłego pracownika – kasjera banku zwrotu 80 tys. zł tytułem powstałego w kasie niedoboru. W ostatniej umowie o pracę nie zawarto jednak z tym pracownikiem umowy o odpowiedzialności materialnej za mienie powierzone. Jak wynikało z zakresu czynności, wręczonego pozwanemu pracownikowi, do jego obowiązków należało przestrzeganie zakładowego regulaminu pracy, zachowanie tajemnicy służbowej i bankowej, przestrzeganie przepisów bhp, ppoż., ochrona mienia i wartości pieniężnych itp.

 

Odpowiedzialność bez umowy o odpowiedzialności materialnej pracownika

Pracownik miał do swojej dyspozycji sejf i multisejf, dokładnie znał też kwotę gotówki przekazanej mu do dokonywana operacji. Pracownik sam bowiem potwierdzał w tworzonej na bieżąco dokumentacji finansowej kwotę mu powierzoną, a także przyznał przed Sądem Apelacyjnym, iż każdorazowo miał możliwość przeliczenia gotówki. Pracownik otrzymywał tyle gotówki ile wynikało z raportu kasowego.

W pewnym momencie pracodawca odkrył niedobór w wysokości 80 tys. zł i z tej przyczyny wypowiedzenia umowę o pracę temu kasjerowi. Pracownik nie zakwestionował przed Sądem zasadności wypowiedzenia mu umowy o pracę. W toku postępowania o zwrot niedoboru wyszło na jaw, że pracodawca zapewniał właściwą liczbę kasjerów przeznaczonych do obsługi bankowej. Materiał dowodowy ujawnił szereg nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków przez pozwanego pracownika. Te nieprawidłowości były w pełni zależne od niego.

Wynagrodzenie szkody wyrządzonej w mieniu powierzonym pracownikowi bez umowy

Bardzo ważne jest, iż sprawach o wynagrodzenie szkody wyrządzonej w mieniu powierzonym pracownikowi z obowiązkiem wyliczenia się, pracownik ponosi odpowiedzialność za powstałą szkodę, jeżeli wynikła ona z przyczyn nie ustalonych. Ciężar wykazania, że szkoda powstała z przyczyn niezależnych od pracownika spoczywa na nim, a jeżeli przyczyny te nie są znane i pracodawcy nie można udowodnić przyczynienia się do powstania szkody, istnieją podstawy do przyjęcia, że szkoda powstała z przyczyn leżących po stronie pracownika, który naruszył obowiązek sprawowania należytej pieczy nad powierzonym mu mieniem.

Aby uwolnić się od odpowiedzialności pracownik musi udowodnić wystąpienia okoliczności od niego niezależnych, a mogących mieć wpływ na powstanie szkody w majątku, który przyjął do wyliczenia się.

 

Ma to na celu zapobieganie ewentualności bezprawnego osiągania korzyści kosztem mienia, do którego pracownik ma niekontrolowany dostęp i którym dysponuje i uchylenia się od odpowiedzialności za niedobory powstałe „z niewiadomych przyczyn”.

 

Umowa o odpowiedzialności materialnej pracownika nie jest konieczna dla  powstania odpowiedzialności

Podkreślić przy tym należy, iż gdyby nawet nie zostało potwierdzone prawidłowe powierzenie pozwanemu mienia, wówczas w miejsce jego odpowiedzialności, na podstawie art. 124 Kodeksu pracy  wchodziłaby w grę odpowiedzialność na zasadach ogólnych uregulowanych w art. 114 i następne k.p. czyli pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi odpowiedzialność materialną, według zasad określonych w przepisach niniejszego rozdziału.

 

Ważne jest aby pracodawca był w stanie wykazać, że prawidłowo powierzył mienie.

Jak powierzyć mienie?

Kodeks pracy nie określa wymogów formalnych w zakresie prawidłowego powierzenia mienia. Dlatego też, dla należytego zabezpieczenia interesów pracodawcy, musi on nałożyć na pracownika obowiązek zwrotu lub wyliczenia się w odniesieniu do mienia określonego co do tożsamości lub gatunku i musi faktycznie wydać mu to mienie.

Wniosek – odpowiedzialność unormowana art. 124 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy odnosi się do szkód wyrządzonych przez pracownika w mieniu powierzonym mu przez pracodawcę, tj. takim, jakie zostało mu przekazane do dyspozycji z obowiązkiem zwrotu, albo do wyliczenia się.

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: